Kemal Kılıçdaroğlu seçimden önce oluşan önemli bir oy potansiyeli izlenimine rağmen sadece 10 kişiden 2.6 sının oyunu alabildi. Bu ciddi bir sorun, her ne kadar 6 aylık bir genel başkan olarak partisinin oyunu %6 artırsa da aslında Türkiye'de ilgi gösterilen bir liderin alabileceği oyun çok azını alabildi. Elbette bu görece başarılı başarısızlıktan "yandaş meyda" denilen medya ve Erdoğan'ın saldırgan, karalamacı ve manipülasyoncu etkisi de yüksek ama yine de Kılıçdaroğlu ve CHP ile ilgili analiz etmemiz gereken çok ciddi konular var.  Daha önce bir kaç analizde yaptım bu konuda ama bugün tek kelime olarak Kılıçdaroğlu'nun başarısızlık sebebini bulduğumu düşünüyorum; iticilik. Evet  aynen yani Erdoğan'ın çekiciliğinin tam tersi durum söz konusu. Tabi buna kızanlarda olabilir siyasetçi film yıldızımı niye çekici olsun diye ama öyle işte bunu değişmez bir ölçüt hele okul ortalaması ilkokul terk bir ülkede bu çok daha etken bir faktör. Elbette tek sorun bu değildi Kılıçdaroğlu hakkında ama esas olanı buydu ve bu yüzden son derece başarılı bir söylem ve siyasi program bile sadece %26 alabildi...

Toplamda bakarsak CHP nin oyunu en çöok etkileyen CHP nin son dönem geçmişi kadar Kılıçdaroğlu'nun hatalarıydı. Kılıçdaroğlu'nun onca başarılı muhalefetine rağmen beklenen muhalefet ruhunu yansıtamayan bir halide vardı. Gerçi dediği gibi yaptı Ak Parti'nin kimyasını ve ezberini bozdu ama sandığa yansıtacak kadar çekemedi insanları kendine. Çekemedi çünkü sorunlu bir siyasi imajı vardı. Oy kazanayım diye Ecevit'i öne çıkarması ve özdeşleşme çabasında ciddi bir hata vardı çünkü Ecevit'i son döneminden dolayı çoğunluk beğenmiyordu. Ayrıca ısrarla "sosyal demokrat"lığını öne çıkarması "Herkes için CHP" sloganıyla çelişiyordu. Ki bu CHP ile ilgili uzun yıllardır yapılan bir hata ve ısrarla Atatürk'ü ve onun partisini solcu göstermeye çalışan bu hata sürdürdükçe CHP % 30 un üstüne çıkamaz. Oysa ülkenin kurucu partisinin tavan oyu %26-30 lardan çok daha yüksekte olmalı.

Bu da değili tek sorun öyleki sadece "sosyal demokrat" durmuyordu Kılıçdaroğlu CHP'si  aynı zaman çok bariz çekilde alevi sosyal demokratlığı saçıyordu etrafa ki bu uzun zamandan beri büyük bir hata CHP ile ilgili yapılan. Örneğin Edip Akbayram ve Onur AKIN sanatçılığı tarzında bir CHP seçim kampanyası çok marjinal duruyor. Bunu yıllardır fark edemiyorlar. Nedense CHP nin sunumunda bir şekilde hep alevi sanatçı solculuğu söylemi var hep..? Elbette u bir sorun değildir bir parti için ama CHP gibi ülkenin kurucusu olan bir parti için büyük sorun.

Sorun şu ki CHP çoğunluk fakir sunniye ve sunni varoşa itici geliyor. Çünkü bu alevi sosyal demokratlığının öyle olmasa bile bir tür "elitist" imajı var bu alevi solcu sanatçı siyaset jargonundan ve üslubundan dolayı Buda genel başkanlarına "iticilik" olarak yansıyor. Şunuda da iyi anlamk ve inkar etmek gerekir ki her ne kadar tespit edilip adı konmasada Ak Parti ve CHP aslında sünni alevi siyasetinin son dönemdeki en büyük çatışmasıydı. Bunu Kılıçdaroğlu alevi diye söylemiyorum ama Ak Parti tarafına zaten belirgin olan koyu sünni muhafazakar siyasetien karşı Kılıçdaroğlu'nun bu kimliği oan karşı olan alevi siyasetinin iyice belirginleşmiş haliydi.

Meselenin özü bu Kılıçdaroğlu son derece iyi bir muhalefet yapsa da bu oyuna yansımadı çünkü CHP yi Türkiye'nin büyün kesimlerine liberal sosyal sentezci olmasına rağmen ısrarla %30 luk sol ve sosyal demokrat çizgide hatta dahada küçülterek alevi sosyal demokratlığı çizgisinde tanıttı ve sundu hala ve de oy alamadı bu yüzden. Bu büyük bir hataydı Türkiye'nin partisi olan CHP bu kadar marjinalleştirilemezdi sosyal demokrat kaygılarla ki geldiğinde en ala liberal politikaları uygulamak zorunda olan ve uygulayacak olan bir partinin sağ siyasete "itici" gelmeyi göze alması son derece düşündürücü.   

Bu genel algıydı ve bu algı yüzünden sandıkta belkide bu alevi sosyal demokratlığı siyaset tarzının alabileceği en yüksek oyu rafine edip aldı Kılıçdaroğlu. Bu anlamda başarılı oldu ama iktidar olacak kadar kapsayıcı oyu almasına bu hali ve tarzı engeldi. 

Bunla beraber ciddi başka hataları da vardı Kılıçdaroğlu'nun örneğin milliyetçi muhafazakar oyları alma anlamında anti-emperyalist bir söylem ve tarzı yoktu. Daha çok geldiğinde 1930 ları sadece sosyal devlet v devletçi ekonomi uygulamak yönünde yansıtacak ama milli bir yani bağımsızlıkçı güçlü bir Türkiye oluşturma algısı vermiyordu. Çünkü fakirliği yenmese siyasetine odaklanmıştı ve milli duygulara hitpa etmiyordu bu tarız ve aşırı solcu yani eşitlikçi bir ifade vardı. Oysa 9 yılda Türk halkının bu algısı değişmişti çünkü 9 yıl önce evet esas konu halkın fakirliğiydi ama halk 9 yılda elde ettiğine de fazlasıyla kanaat ettiği ve daha üstünü istemediği için bu anlamda bir kaygısı yoktu ve daha  çok halk "laikçi" asker gögelsindeki ve IMF ye boyun eğmiş ve dış siyasette batıcı ama bir yandan etkisiz eleman olan bir Türkiye imajından müzdaripti ve Erdoğan her ne kadar bunu değiştiremese de bu statükocu duruşun aksine bir şeyler yaptığı için çekici geliyordu halka. Kılıçdaroğlu ise tam aksin yaptı gene ve iktidarı AB ye Batıya şikayet eden ülkeyi küçük düşürücü siyaset tarzıyla ki bu en büyük hatası ve hala yapıyor ve kimse kendisini uyarmıyor, çok kötü bir algıya sebebiyet verdi ve belkide bu yüzden hep kaybetmek zorunda. Öyle ki Mustafa Kemal Atatürk'le adaş olması bile ona bir artı getirmedi ve "benim adım Kemal" dediğinde bile sırf insana gelen o marjinal elitist solcu/sosyal demokratlığı yüzünden bu avantajı bile kullanamadı. Oysa CHP nin başındaysa ve adın "KEMAL"se sosyal demokrat değil, bütün siyasi görüşlere hitap eden sentez bir siyasi duruşunun olması gerekir. Tıpkı Atatürk'ün "biz bize benzeriz" sözündeki kapsayıcılık gibi.

Özet olarak, CHP'nin bir an evvel alevi sosyal demokratlığı siyaset tarzından vazgeçmesi ve Mustafa Sarıgül gibi sağ siyaset algısını veren anti-emperyalist yanını da öne çıkarak liberal sosyal sentezci bir başkana ihtiyacı var. O zaman CHP %45 lere bile çok rahat çıkabilir.